Home
Nếu muốn phát triển trên con đường Pháp (Dhamma), chúng ta phải thực hành một đề mục thiền mà mình thuần thục, rồi thường xuyên có chánh niệm, kịp thời biết tâm của chính mình.
Tâm trôi khỏi đề mục thiền: biết kịp thời.
Tâm chìm đắm, dán chặt vào đề mục thiền: biết kịp thời.
Cứ thường xuyên nhận biết như vậy cho đến khi tâm ghi nhớ được trạng thái trôi đi suy nghĩ, trôi đến nơi khác hoặc trôi xuống, dán chặt vào đối tượng.
Tâm ghi nhớ trạng thái trôi ra bên ngoài hay trôi đến, dán chặt vào đề mục thiền. Tâm trôi như thế nào cũng biết. Thực chất, đó là cùng một hiện tượng: tâm đang di chuyển.
Tâm di chuyển khỏi nền tảng (Ṭhāna), trôi ra bên ngoài và hướng đến đối tượng. Khi chúng ta rèn luyện thường xuyên, hễ tâm vừa di chuyển là biết ngay, vừa di chuyển là biết ngay.
Khi sự rèn luyện chánh niệm trở nên tự động, tâm cũng sẽ ngày càng vững chắc hơn.
Mỗi khi có chánh niệm đúng đắn, chúng ta kịp thời biết tâm đang trôi đi suy nghĩ hay đang trôi đến, dán chặt vào đối tượng.
Mỗi lần chúng ta có chánh niệm và nhận biết đúng đắn, không hề cố ý hay gượng ép, mà chánh niệm khởi lên một cách tự nhiên, chánh định cũng sẽ sinh khởi cùng với chánh niệm.
Thực ra, định sinh khởi cùng với mọi tâm. Tâm bất thiện cũng có định.
Nhưng nếu muốn phát triển chánh định (Sammā-samādhi), chúng ta phải phát triển chánh niệm (Sammā-sati).
Chánh niệm khi được thực hành, làm cho tăng trưởng thường xuyên sẽ giúp chánh định dần trở nên trọn vẹn.
