Home
Khi chúng ta không thể luôn luôn nhớ được sự thật rằng mọi thứ đều vô thường, điều đó là vì thiếu chánh niệm hay vì chúng ta chưa đạt đến tâm xả (upekkhā)?
– Ngài Luang Por Suchart Abhijato trả lời:
Đó là vì bạn vẫn còn thói quen suy nghĩ theo chiều ngược lại. Bạn luôn cho rằng mọi thứ là thường còn, mọi thứ đều nằm trong sự kiểm soát của mình. Vì vậy, điều cần làm là thay đổi cách nhìn ấy.
Hãy thường xuyên nhắc mình rằng: mọi thứ đều không chắc chắn. Vô thường (anicca) có nghĩa là không chắc chắn; vô ngã (anattā) có nghĩa là không có gì thật sự nằm dưới sự kiểm soát của bạn.
Bạn thường nghĩ rằng mình có thể kiểm soát người này hay người kia. Nhưng đến một lúc nào đó, họ không còn muốn làm theo ý bạn nữa, và khi ấy thất vọng, khổ đau liền xuất hiện.
Vì thế, hãy luôn ghi nhớ: không có gì thuộc quyền sở hữu hay quyền kiểm soát tuyệt đối của ta. Không có gì tồn tại mãi mãi. Mọi thứ đều đang thay đổi, đều đến rồi đi.
Đó chính là cách phát triển trí tuệ.
Hãy nhìn cuộc đời như dòng nước chảy từ vòi nước. Dòng nước này đi qua thì dòng nước khác lại đến. Không có giọt nước nào tồn tại mãi, nhưng dòng chảy vẫn tiếp tục.
Mọi hiện tượng trong cuộc sống cũng như vậy. Hạnh phúc đến rồi đi. Khổ đau đến rồi đi. Điều tốt đến rồi đi. Điều xấu cũng đến rồi đi. Tất cả đều đang vận động không ngừng.
Vì thế, hãy học cách trở thành người quan sát thay vì người phản ứng. Đừng vội bám víu vào điều dễ chịu, cũng đừng chống đối điều bất như ý. Bởi ngay cả những điều tốt đẹp nhất cũng sẽ qua đi và nhường chỗ cho điều khác.
Ngay cả thân thể này cũng đang thay đổi từng ngày. Sự thay đổi diễn ra chậm chạp như con ốc sên nên bạn không nhận ra. Rồi một ngày nào đó, bạn bỗng thấy mình đã trở thành một ông lão hay bà lão.
Bạn đã từng thật sự nghĩ rằng một ngày mình sẽ già chưa? Hay thậm chí một ngày nào đó sẽ nằm trong quan tài? Thông thường, chúng ta không muốn nghĩ đến điều đó. Phiền não không thích những suy nghĩ ấy, vì chúng nhắc chúng ta về sự thật của già, bệnh và chết.
Do đó, trước hết cần phát triển tâm xả (upekkhā). Khi có tâm xả, bạn sẽ không còn cảm thấy sợ hãi hay khổ sở khi quán chiếu về tương lai. Lúc ấy, bạn có thể bình thản nhìn cuộc đời như nó đang là: một dòng chảy liên tục của những điều đến rồi đi.
